Graanfabriek Rotterdam: Grafische schoonheid zelfs bij functionaliteit

Bij puur functionele gebouwen of gebouwdelen is de stelregel van de opdrachtgever richting architect doorgaans: ‘Denk maar niet dat je het mooi kunt maken, want dat kost geld’. Zo ook bij de Codrico graanfabriek bij de Erasmusbrug in Rotterdam, waar vanwege milieuredenen - zoals geluid- en uitstootreductie - een technische installatie op het dak moest verrijzen.

Het is een prachtige opbouw geworden die het gebouw qua geleding, onderlinge verhouding van bouwvolumes en beleving vanaf de waterkant nóg meer kracht geeft dan het industriële gebouw al kende. Met een prominente rol voor de donkergrijze gevelpanelen van Kingspan Duurzame Bouwsystemen die in een ritme van lichtgrijze stalen draagspanten zijn gevat.

Architectenbureau 123DV uit Rotterdam verwierf enkele jaren geleden de opdracht. Destijds een vreemde eend in de bijt omdat het bureau zich voornamelijk op karakteristieke villa’s en publieke gebouwen richtte. Overigens zijn dat twee aparte werkgebieden en de reden waarom er nu sprake is van architectenbureau 123DV voor de villa’s en Liong Lie voor de publieke gebouwen. Architect/ oprichter Liong Lie over de graanfabriek: “Het bedrijf ligt in een woonwijk en vanwege de wensen van omwonenden en eisen van de gemeente was het of verhuizen of investeren in luchtbehandelinginstallatie en geluidsmaatregelen. Er werd voor het laatste gekozen. Maar, omdat het aangezicht van de Maasoever ter plekke gemeentelijk monument is, was het op voorhand een uitdaging om er iets moois van te maken. Voorts ontbraken constructietekeningen, dus je was genoodzaakt om een zo licht mogelijke constructie als dakopbouw voor de installatie te creëren. Dat de opdrachtgever kosten minimaal wilde houden en een snelle oplossing zocht, stond natuurlijk ook vast.”

123DV bedacht een ingenieuze oplossing, zowel qua techniek, bouwproces als vormgeving. “Op het moment dat je met steigers zo’n opbouw gaat realiseren, kost dat tijd en geld. Ik had een fascinatie voor enkele gebouwen met een uitwendige staalconstructie. Door dit principe ook hier toe te passen, konden wij over het water kant en klare lichtgrijze staalspanten aanvoeren, waartegen aan de binnenkant op lichtgrijze gordingen Kingspan gevelpanelen konden worden aangebracht. Een omgekeerde methode die uiterst efficiënt uitpakte. Het was ook snel regendicht. Lichtgrijze spanten en gordingen vormen een prachtige geleding van de dakopbouw samen met de donkergrijze gevelpanelen. Het nieuwe grafische beeld vormde een echo van de aanwezige geleding in de fabriek, met de grijze betonbanen op het donkere metselwerk. Het is een familie geworden, maar wel van twee verschillende generaties.”

Pure winst

De opbouw laat door het andere materiaalgebruik onmiskenbaar zien dat het later is toegevoegd. “Maar het doet helemaal mee met de rest. Eigenlijk heel stilletjes. Terughoudend, maar wel herkenbaar en het gebouw krijgt als geheel een betere verhouding. Pure winst dus.” Die winst zit ook in bouwtijd en kosten. Architect Roeland de Jong legt uit: “We wilden qua kleurstelling gevelpanelen die mooi zouden contrasteren met het lichtgrijze staalwerk. We passen vaker Kingspan panelen toe, omdat je in kleur prima kunt sturen, zoals een schoenkleurbruine tint bij een bedrijfsgebouw. Dan krijg je ook feedback van Kingspan over alle (kleur)mogelijkheden. De hightech uitstraling is tevens een mooi uitgangspunt. Evenals lichtgewicht, ook een groot bijkomend voordeel is. Verder weet je dat het een efficiënt bouwsysteem is, met goede eigenschappen als isolatie en onderhoudsvriendelijkheid. Efficiënter kan bijna niet.”

Liong Lie vervolgt: “Met zo’n efficiënt systeem overtuig je de opdrachtgever die een no-nonsense aanpak wil. Het is natuurlijk wel zo dat je goed moet detailleren. We hebben alles netjes opgelost en een groot ventilatierooster voor de luchtschacht zorgvuldig in het ontwerp ingepast. Je zorgt tevens dat alles keurig wordt weggewerkt zoals de bouten en kopplaten aan de binnenkant. Dit voorkomt ook lekkage. Enerzijds ben je heel doordacht met de detaillering bezig, anderzijds blijft het een vrij eenvoudig systeem, waarbij je gebruik maakt van standaard panelen over de volledige hoogte van de opbouw. En je verbaast iedereen met de enorme snelheid waarin je bouwt.”

Manifest silhouet

Roeland de Jong: “Het is een heel mooi complex geworden ondanks de functionaliteit. Oud en nieuw harmonieus samengesmolten. Iedereen is zeer tevreden over het architectonische resultaat. En de opdrachtgever is natuurlijk zeer content met de snelle, kostenbeheerste realisatie.” De fabriek is niet weg te denken in het silhouet van de Rijnhaven in Rotterdam. Manifester aanwezig dan ooit. Ook al omdat de toren waarin de graantoevoer plaatsvindt ’s avonds in de bedrijfskleur groen wordt aangelicht. Ook overdag laat het gebouw met de oude en de nieuwe gevel zich door menigeen bewonderen.

Liong Lie besluit: "Het is een fraai complex mede door de uitstraling van de Kingspan gevelpanelen. Het bedrijf laat zien dat het specifiek met z’n producten bezig is en maken waar dat je architectonische gevels kunt realiseren met een industrieel product."